vereniging Hendrick de Keyser

Architecten

Arent van 's-Gravesande (ca 1610-1662)

Arent van 's-Gravesande

Arent van 's-Gravesande, die zich noemde naar zijn geboorteplaats bij Den Haag, was een vroege meester in de bouwstijl van het Hollands classicisme. Net als Pieter Post werkte hij aan de paleizen van stadhouder Frederik Hendrik. Zo was hij werkzaam als timmermansgezel, tekenaar en opzichter op de paleizen Honselaarsdijk en Ter Nieuwburg. Hij werd vervolgens benoemd tot ‘controleur' in dienst van de openbare werken van Den Haag. Daarnaast had hij een eigen praktijk als meester timmerman en architect.

In 1635 maakte hij zijn eerste belangrijke ontwerp als zelfstandig architect: de Sebastiaansdoelen aan de Hofvijver. Het gebouw is één van de vroege ontwerpen in de nieuwe op Italiaanse voorbeelden geïnspireerde bouwstijl en zal de naam van Van 's-Gravesande als toonaangevend architect hebben gevestigd.

In 1638 benoemde de stad Leiden hem tot stadsarchitect, verantwoordelijk voor openbare werken en stedelijke infrastructuur, waaronder bruggen, wegen en waterwerken. In deze functie drukte hij een groot stempel op de architectuur van de stad, met gebouwen als de Marekerk, de Lakenhal, verschillende hofjes, stadspoorten, weverswoningen en woonhuizen voor particulieren.

Leiden - Bibliotheca Thysiana (foto Roos Aldershoff)

De Bibliotheca Thysiana, aan het Rapenburg in Leiden, bij testament gesticht door de jonge jurist Johannes Thysius, is één van de topmonumenten in het bezit van de Vereniging. Van 's-Gravesande tekende het ontwerp in 1654. Het is de enige wetenschappelijke bibliotheek in Nederland uit de 17de eeuw die in zijn oorspronkelijke behuizing bewaard is gebleven.

Het gebouw heeft een voorgevel met gestapelde Ionische pilasters en een uitzonderlijk gaaf bewaard gebleven 17de-eeuws interieur met voorhal, trapbordes, beheerderswoning en grote bibliotheekzaal, met oorspronkelijke inventaris en boekencollectie.

Leiden Biblitheca Thysiana (foto Wijnanda Deroo)

In 1655, tijdens de bouw van de bibliotheek, werd Van 's-Gravesande door malversaties gedwongen zijn functies in Leiden neer te leggen. Hij verliet de stad en was nog enige tijd werkzaam in Rotterdam en Middelburg.

Ook Pieter Noorwits (ca 1612-1669), een broer van Arent van 's-Gravesande, was een kundig bouwmeester. Huis 's-Hertogenbosch in Middelburg uit 1665, in het bezit van de Vereniging, is vermoedelijk een gezamenlijk ontwerp van Noorwits en Pieter Post.