vereniging Hendrick de Keyser

Restauratie tip 3

'Doen': handhaaf monumentale vloeren en kies anders een vloer die aansluit bij de kenmerken van het gebouw en de ruimte

Een groot aantal monumentbewoners wil een visgraatparket op de vloer. Toch is dat niet altijd ‘passend'. Bij de toepassing van vloeren is het van belang aan te sluiten bij:

  • het type gebouw;
  • de functie van de ruimte; 
  • de ouderdom van het gebouw en de ruimte.


Historische vloer in een huis in Amsterdam

Zo zal men in utiliteitsgebouwen, zoals scholen en fabrieken, maar ook in raadhuizen en winkels, vaak steenachtige vloeren tegenkomen, van plavuizen en tegels tot betonvloeren. In stalgebouwen stenen en klinkertjes. In pakhuizen, arbeidershuisjes, boerderijen zijn houten planken vloeren meestal direct op de balklaag bevestigd en historische woonhuizen (vanaf de late 18de, maar vooral uit de 19de eeuw) hebben vaak een houten ondervloer (grenen of vuren) die op de balklaag werd bevestigd met daar bovenop een mooie dekvloer, bijvoorbeeld parket, of een andere afdekking, zoals een groot karpet.

Historische klinkervloer in een oud koetshuis

Daarnaast is de functie van de ruimte vaak bepalend voor de vloerafwerking: in keukens en gangen werden plavuizen, tegels of granito toegepast, in woonvertrekken vaak hout (planken, grenen delen, vuren ondervloer met parket of plankenvloer met karpet) en in kelders plavuizen. Bij de keuze van een vloer is als laatste ook de ouderdom van het pand van belang: als in een deftig 18de eeuws huis de gangvloer teniet is gegaan, zal men in het algemeen géén granito moeten toepassen maar eerder een marmeren vloer. En in een 19de eeuws arbeidershuisje kan geen gewapende betonvloer liggen.

Houten vloer van het Hodshon Huis - foto Arjan Bronkhorst

Bij het toepassen van houten vloeren wordt de grootste schade in de regel aangericht door:

  • vocht (lekkende radiator);
  • warmte in combinatie met droogte (een bevochtiger biedt uitkomst);
  • insecten (bij te veel vocht in combinatie met warmte);
  • krassende voorwerpen (vervang de viltnopjes regelmatig).


Lees ook de andere restauratie tips >>